Çocuk Psikoloğu ve Danışmanlık Hizmetlerinden Yararlanmak
Boşanmada çocuğun korunma düzeni planlanırken en başta çocuğun menfaati dikkate alınmalıdır. Yargılama süreci anne ve babanın ekonomik durumunu, çocuğun psikolojik bağını ve çocuğun yaş grubuna uygun özen ihtiyacını bir arada değerlendirir. Ortak velayet yaklaşımı çocuğun her iki ebeveynle düzenli ilişki kurabilmesi açısından faydalı sonuçlar doğurabilir. Yalnız velayet düzeninde ise çocuk kişisel tercihleri yalnız bir elinde toplanır. Bu düzenin belirleneceği her dosyanın somut koşullarına bağlı olarak değişir. Aile danışmanları çocuğun sabit bir ortam sağlanmasının değerine işaret eder. Kararların çocuğun gelişimine elverişli olması arzulanır. Dolayısıyla velayet düzenlemesinde anne babanın bireysel isteklerinden ziyade çocuğun bakış açısı ön plana konulmalıdır.
Boşanma kararı çocuğa aktarılırken yaş grubuna uygun bir dil kullanılmalıdır. Küçük yaştaki çocuklar değişikliği bütünüyle idrak edemeyebilir, bu sebeple anlaşılır ifadelerle açıklamak faydalıdır. Büyük çocuklar ise daha ayrıntılı bilgi isteyebilir. Her iki ebeveynin ortak olarak açıklaması çocuğun güvenini sürdürmeye destek olur. Çocuğa kabahatli hissettirilmemesi mutlaka gereklidir. Anne babanın eş konusunda kırıcı yorumlardan kaçınması beklenir. Konuşma esnasında çocuğun sorularına açık yanıtlar sunulması gerekir. Küçük hislerini ifade göstermesine alan açılmalıdır. Bu anlatım tek seferde tamamlanmayabilir, tekrarlanabilir. Çocuğun ilerleyen günlerde ortaya soruları dikkate bulundurularak karşılanmalıdır. Güven veren bir tutum benimsenmesi çocuğa önemli bir tür rahatlık sağlar.
Boşanma süreci çocuğun psikolojik beklentileri çoğu zaman gözden kaçarak kalabilir. Çocuk korku duysa da hissettiklerini her defasında kelimelerle dile getiremeyebilir. Davranış değişiklikleri dikkat çekici sinyaller olabilir. Okul performansındaki değişimler dikkat gerektirir. Ani öfke nöbetleri yahut içe kapanma durumları yetişkinlerin dikkatini çekmelidir. Çocuk eğlence ilgilerindeki farklılaşma de ipucu olabilir. Eğitim çevresinden gelen bilgiler de değerli olabilir. Ebeveynler çocuğun hislerini küçümsemeden anlamaya özen göstermeli. Alanında yetkin rehberlik talep etmek lazım olduğunda kaçınma edilmemelidir. Çocuk kendini güvende algıladığı ortamlar sağlamak ayrıca faydalı hem de destekleyici bir yoldur. Hoşgörülü davranmak birlikte tutarlı bir tür tutum sergilemek çocuk toparlanma sürecini kolaylaştırabilir.
Ebeveynler arasındaki görüşme süreç ardından dahi çocuğun yönelimli bir yaklaşımla devam ettirilmelidir. Gerginlik hisleri bir yana ayrılarak yalnızca çocuk için ilişkin başlıklar konuşulması yararlıdır. Yazışma kanalları net ile saygılı olmalıdır. Çocuğun yanında tartışma yapmaktan kaçınmak oldukça önemlidir. Çocuk ulaşan ifadeler elden geldiğince tarafsız tutulmalıdır. Diğer ebeveyn dair çocukla küçültücü ifadeler dile getirmek çocuk bağlılık sıkışmışlığına neden olabilir. Müşterek kararlar verilirken çocuk iyiliği öncelikli alınmalıdır. Eğitim alanlarında veri alışverişi sürekli olmalıdır. Yazılı protokoller bazı koşullarda belirsizlikleri hafifletebilir. Aile danışmanlığı yöntemleri de düşünülebilir. Çocuğun her iki ebeveynle dengeli bağ geliştirebilmesi adına konuşmanın böyle bir çerçevede ilerlemesi şarttır.
Boşanma sonrasında birliktelik planı hazırlanırken çocuğun dönem durumuna uygun olarak plan yapılması büyük ölçüde kritiktir. Ziyaret günleri olabildiğince istikrarlı ve belli tutulmalıdır. Hafta içi buluşmaları ve kısa zamanlı görüşmeler ahenkli bir tür program oluşturabilir. Küçük çocuklar açısından sık periyodik temaslar çok daha uygun görülebilir. Büyük çocuklar ise kendi arkadaş takvimlerini göz önüne almalı. Plan oluşturulurken okul dönemleri ve tatil zamanları gözetilmelidir. Değişiklik yapılması gereken hallerde karşılıklı danışma yapılarak işlem edilmelidir. Ani iptallerin çocuk kötü etkileyebilmesi olasıdır. Düzen kayıtlı şekle çevrildiğinde ebeveynler içinde ihtilaf olasılığını hafifletir. Çocuk plan dair gelişimine münasip açıklama sunulması istikrar algısını güçlendirir. Bütün ziyaret ardından çocuk yaşadıklarını konuşabileceği bir ortam hazırlamak kıymetlidir.
Boşanma sürecinde çocuğun okul hayatını korumak için ilk adım olarak öğretmenlerle sürekli iletişim kurulmalı. Anne ve baba okul etkinliklerine birlikte katılmalı. Çocuğun okula geç kalma durumları takip edilmeli. Sınav haftaları mutlaka planlanmalı. Ödev çalışma zamanları sabit korunmalı. Arkadaş ilişkileri elden geldiğince aynı kalmalı. Okul yolculuk düzeni gibi rutin işler mümkünse aksamamalı. Rehber danışman ile görüşmeler düşünülebilir. Çocuğun psikolojik durumu dikkatle gözlemlenmeli. Ders başarısındaki ani düşüşler işaret olabilir. Bu aşamada okulla şeffaf bir ilişki kurmak önemlidir. Böylece çocuk, yaşamının en az bir alanında güven hissedebilir.
Ebeveynler arasındaki çatışma, çocuğun duygusal gelişimi üzerinde derin izler bırakabilir. Kavga gerginlikleri duyan çocuk içinde bulunduğu durumu suçlu düşünebilir. Sürekli gerginlik ortamında büyüyen çocuk korku yaşayabilir. Uyku düzeni bozulabilir, iştah artabilir. Bazı çocuklar sessizleşir, bazıları ise hırçın davranışlar ortaya koyabilir. Akademik başarıda düşüş zaman zaman görülür. Çatışma hangi yoğunlukta uzun sürerse etkisi o ölçüde artar. Çocuk, kendi duygusal dünyasını yorumlamakta zorlanabilir. Bu sebeple ebeveynlerin yapıcı bir iletişim tarzı kullanması gerekir. Çocuğun önünde ağır sözler tercih edilmemeli. Sorunların çocuk duyacağı yerde tartışılmaması şarttır. Çatışmanın yumuşatılması çocuğun sağlığı için belirleyici bir adımdır.
Boşanma sürecinde çocuğu taraf tutmaktan uzak tutmak, ailenin en zor görevlerinden biridir. Çocuğa diğer ebeveyn dair olumsuz yorum aktarılmamalı. "Baban|Annen" gibi cümlelerle çocuğu orta yerde bırakmak uygun değildir. Çocuğa sinyal verirken tarafsız bir dil benimsenmeli. Hediye, harçlık veya ayrıcalık ile onay satın almaya kalkışmak çocuğu incitme riski taşır. Mahkeme düzenlemeleri çocuk yanında eleştirilmemeli. Çocuğa "seçim" yaptırmak onu büyük bir yük altında bırakır. Çocuğun iki ilişkisini devam ettirmesine destek sağlamak gerekir. Çocuğun aidiyet çatışması yaşamasına ortam verilmemelidir. Bu tutum çocuğun öz saygısını korumasına destek olur.
Boşanma sürecinde alanında deneyimli destek almak, hem ebeveynler hem de çocuk için değerli bir kazanım olabilir. Çocuk psikoloğu, süreci çocuğun yaşına uygun biçimde açıklamaya rehber olabilir. Aile danışmanı, ebeveynler ortasındaki iletişimi iyileştirmek için destek olabilir. Oyun terapisi, küçük yaştaki bireylerde duyguları dışa vurma açısından faydalı bir yöntemdir. Çocuğun korkusu uzun devam ederse mutlaka profesyonel görüşü alınmalı. Uzman rehberliği ebeveynlere hangi türden ifadelerin tercih edilebileceğini gösterir. Danışmanlık görüşmeleri ebeveynlerin kişisel duygularını yönetmelerine de yardımcı olur. Çocuğun beklentileri yetişkinlerin gözünden değil onun penceresinden anlaşılmalıdır. Destek istenmesi zayıflık değil, sorumluluk göstergesidir.
Yeni bir aile düzenine çocuğu hazırlamak, sabır ve hazırlık gerektiren hassas bir süreçtir. Yeni hayat arkadaşı ile tanışma aşaması çocuğun hızına göre ayarlanmalıdır. İlk buluşmalar kısa ve baskısız ortamlarda yapılmalı. Çocuğun kendi sınırlarına saygı gösterilmelidir. Yeni üvey üyesinden çabucak anne veya baba konumu geçmesi istenmemelidir. Çocuğun duygularını dinlemek önemlidir. Yeni üvey kardeşler ile ilişki kademeli bir yolla gelişmelidir. Ortak aile etkinlikleri küçük ve eğlenceli tutulmalıdır. Çocuğun eski anılarına saygı gösterilmesi sağlıklı bir geçiş sağlar. Sabırlı ile tutarlı yaklaşmak, çocuğun yeni düzene rahatça uyum sağlamasını kolaylaştırır.
Ayrılık süreci çocuğu kollamanın ilk noktaları
Boşanma sürecinde öncelikli mesele küçüğün psikolojik güvenliğini korumaktır. Anne sıfatıyla evladınıza ayrılığın sorumlusu değil olduğunu açık açık anlat etmeniz gerekir. Evlatlar çoğu zaman hislerini mesul düşünebilir, bu yüzden net ayrıca istikrarlı bir anlatım tercih etmek gerekir. Kararın nedenlerini ayrıntılı şekilde paylaşmak yerine yaşına münasip bir açıklama sunmak çok yerindedir. Küçüğün endişelerine soğukkanlı ve açık karşılıklar sunmak, emniyet duygusunu güçlendirir. Tüm safhada çocuğun gözetiminde bulunan istikrarlı bir program sürdürmek evlada güvende göstermek.
Çoğu rastlanan yanlışlardan kaçınmak
Ayrılık sürecinde anne babanın en yaygın işlediği hatalardan başlıcası çocuğu eşler kendi çatışmanın ortasına dahil etmektir. Küçüğe öteki eş dair kötü ifadeler yapmak, onun bağlılık kaygısı yaşamasına olur. İlk öteki yaygın görülen sorun de küçüğe mesajları dolaylı yöntemlerle aktarmak, bu durum evladı kafa kargaşasına götürür. Küçüğün okul performansındaki düşüşleri önemsememek yapmak ayrıca çok karşılaşılan tek meseledir. Ayrıca çocuğun psikolojik ihtiyaçlarını göz ardı eyleyerek yalnızca ekonomik hususlara odaklanmak de yaygın bu yanılgıdır.
Profesyonel önerdiği uygulamalı öneriler
Aile danışmanı değerlendirmelerine göre ayrılık aşamasında evlatla sürekli kısa konuşma oluşturmak oldukça kıymetlidir. Tüm akşam bireysel vakit ayarlamak, çocuğun hislerini rahatça paylaş etmesi adına temel ilk basamaktır. Evladın gelişim dönemine uygun aktivite ayrıca toplumsal etkinliklere yer almasını cesaretlendirmek de uzmanların sıkça belirttiği hususlar arasındadır. Bunun yanında ihtiyaç duyulduğunda uzman terapötik yardım almak küçüğün duygusal istikrarı yönünden çok yararlı olabilir.
Ayrılık sürecinde masraf hem finansman planlaması
Evlilik sonu aşamasında evladın finansal ihtiyaçlarının sekteye uğramaması açısından bütçenin dikkatli ayrıntılı tarzda düzenlenmesi gerekir. Destek ödemesi hem çocuk harcamaları hakkında taraflar arasında net bir mutabakat sağlanması çocuğun gelişimi bakımından hayati değere sahip olur. Gider kalemlerinin dökümünün çıkarılması hem düzenli olarak izleme edilmesi hem şeffaflık hem hesap verebilirlik açısından büyük avantaj sağlar. Lazım olan durumlarda hukuki danışmanlık almak da muhtemel sorunların karşısında engel olmak adına oldukça yararlıdır.
Mevsim hem zamanlama konularında titizlik önemli noktalar
Evlilik sonu aşamasında adımların hangi zamanda hem hangi şekilde yapılacağı küçüğün adaptasyonu yönünden büyük tek önem taşır. Öğretim dönemin başlangıcı veya boş süreleri gibi çocuğun hayatında değişikliklerin yoğun görüldüğü zamanlarda ayrılığın bildirilmesi meselesinde titiz yaklaşmak gerekir. Mevsimsel olarak bayram ayrıca özel günler de küçük yönünden ruhsal yük yaratabilir, bu sebeple önceden hazırlıklı kapsamlı tutum benimsemek faydalıdır. Anne babanın beraber belirlediği plan ve istikrarlı bir tane yerine getirme çocuğa öngörülebilirlik kazandırarak kaygısını hafifletir.
Çok merak edilen sorular
Ebeveynler evlilik sonu döneminde en fazla düşünce taşıdıkları sorulardan başlıcası çocuğun hangi tür yaşta ayrıca hangi şekilde haberdar edilmesi gerektiği. Yaygın psikolog yaklaşımları doğrultusunda evladın gelişim basamağına uygun ayrıca sade kısa dille konuşmanın hayırlı olacağı ifade edilmektedir. Başka çok sorulan konu ise çocuğun hangi koşullarda uzman rehberliğine gereksinim olabileceğidir. Yeme tutumundaki bozulmalar, eğitim başarısındaki göze çarpan gerilemeler ayrıca süreli devam eden keder göstergeleri saptandığında uzman tek değerlendirme almak çok gereklidir.